afrikaanse kunst

Heeft de komst van het internet het romantische aspect van de zoektocht naar koopjes niet een beetje weggenomen?

Ik vind het internet persoonlijk een enorme verrijking. Het breidt je brein uit met het geheugen van de hele wereld! Ik kan stukken rechtstreeks in Afrika ontdekken via het net, zonder er echt naartoe te moeten.
Het is helemaal anders dan vroeger. Als handelaar kun je hele goeie stukken vinden op het net.
Het is wel een enorm verschil dat je klant dit nu zelf ook kan doen! Het aanbod is er nu voor iedereen! Om het verschil te maken, moet je er nog steeds heel veel energie in steken, misschien wel meer dan dat in het verleden het geval was.

David Norden in zijn winkel in Antwerpen 
(foto RM)

Is de antiekhandel op het net dan geen nadeel voor de sector?

Ja en nee, de markt is gewoon compleet veranderd door de nieuwe mogelijkheden.

-----------------------------------------
“Het internet breidt je brein uit met het geheugen van de hele wereld!”
-----------------------------------------

In de boekensector hebben ze er bijvoorbeeld wel problemen mee. Vroeger waren sommige boeken moeilijk te krijgen, omdat ze gewoon onvindbaar waren. Klanten wisten vaak niet bij welke handelaar ze terecht konden. Die boeken waren dan natuurlijk erg waardevol. Nu heb je het maar op te zoeken en je weet wat het aanbod is. Je kunt de prijzen vergelijken en het interessantste aanbod kiezen. 
Vroeger zwegen de traditionele antiek- en kunsthandelaars trouwens over de herkomst van de stukken. Het was helemaal niet de gewoonte om je klant te informeren. Toen ik studeerde voelde ik dat daar verandering in kwam. We zijn geëvolueerd naar een informatiemaatschappij. Mensen zijn bereid te betalen voor informatie. Zij die de info en kennis bezitten, kunnen daar makkelijk wat aan verdienen.
Daarom heb ik in 1998 mijn eerste website opgericht. In het begin diende die enkel als goedkoop catalogusje voor de koopwaar. Gaandeweg werd mijn webstek een online archief van alles wat te maken heeft met Afrikaanse kunst. De site bestaat nu uit meer dan 500 pagina’s over Afrikaanse kunst.

U pakt de zaken helemaal anders aan dan de traditionele antiekhandelaar. Krijgt u ook meer klanten omdat de mensen zien dat u uw best doet om te informeren?
Ja, de verzamelaars ondersteunen en appreciëren dat ook enorm.
Bovendien blijven de meeste andere handelaren achterop hinken. Zij gaan ervan uit dat mensen bij hun zullen komen kopen om zeker te zijn van de kwaliteit en de authenticiteit. Maar vandaag eisen de klanten dat je ze meer geeft dan enkel de mogelijkheid in vertrouwen te kopen. Het gaat echt om een totaalpakket. Ik documenteer de stukken uitvoerig, en geef een garantie dat als ze niet tevreden zijn, kopers de aangekochte stukken altijd kunnen terugsturen. Je moet je aanpassen aan de vraag van de markt.
Je kunt het internet een beetje vergelijken met een grote antiekbeurs.

-----------------------------------------
“Je kunt het internet een beetje vergelijken met een grote antiekbeurs.”
-----------------------------------------

De mensen vinden het niet efficiënt naar het aanbod van een handelaar te kijken. Het kost veel tijd om, in mijn geval dan, speciaal naar Antwerpen te komen. 

Ik schat dat ik zo’n negentig procent van mijn stukken online verkoop. Het gros van mijn klanten heb ik nog nooit in levende lijve gezien. Ik krijg ze vaak pas te zien als ik dan eens op een echte beurs sta. Het geeft wel voldoening als bezoekers dan naar je toe komen om trots te vertellen dat ze wel al eens iets van je gekocht hebben.

Koopt u zelf ook wel eens iets op het internet?
Ja, dat gebeurt, al maken online aankopen maar twee tot drie procent van mijn totale inkoop uit. Ik heb bij Skinner, een Amerikaans veilinghuis, ook via het internet gekocht. 

Ik koop maar weinig stukken gewoon op foto, hoewel ik er absoluut geen problemen mee heb. Soms willen klanten ook eens iets inruilen. Dan kunnen ze me gerust een foto sturen, al ga ik toch nog steeds liever bij de mensen langs.

Is het op een foto altijd mogelijk om vals van echt te onderscheiden?

Soms is dat zelfs in het echt heel moeilijk, en in sommige extreme gevallen bijna onmogelijk. Dat is bovendien niet iets dat exclusief op het internet voorkomt. Ik kocht onlangs bij een handelaar een parelbeeld. Ik kon het stuk niet zo goed bestuderen want er was niet zoveel licht in de zaak. 

Ik heb pas achteraf gezien dat het niet echt is.
De enige manier waarop ik kon zien dat het niet echt is, is omdat de koordjes die de pareltjes samenhouden, niet de normale slijtage vertonen die zulke oude koordjes zouden moeten hebben. Je kunt het helemaal niet goed zien, want zelfs de onderkant van het beeld is goed nagebootst.

------------------------------
“Ik denk dat een bedrieger altijd kan bedriegen, zowel op eBay, op een eigen website als in een winkel.”
------------------------------

Er zijn echte specialisten onder de vervalsers. Ook die stukken in het museum in Heidelberg zijn moeilijk van echt te onderscheiden, maar als expert ben je het jezelf verschuldigd vals van echt te onderscheiden.

Er worden dus echt stukken nagemaakt met de bedoeling die als echt te verkopen?

Ja, en dat is zo in elke sector van de antiekhandel. Hoeveel valse Gallé-vazen kwamen er tien jaar geleden niet opduiken uit Roemenië? Die hadden natuurlijk niet de verfijning en de diepgang van een echte Gallé-vaas, maar voor iemand die ze maar een beetje kent zagen die er wel heel aantrekkelijk uit. Er zijn maar heel weinig sectoren waar geen vervalsingen in bestaan.

Is dit dan een van de zwaktes van de handel op het internet?

Neen, want het internet is gewoon een weerspiegeling van de echte wereld. Op het net kun je de dingen gewoon veel makkelijker vinden. 
Ik denk dat een bedrieger altijd kan bedriegen, zowel op eBay, op een eigen website als in een winkel. 

Ook bij reguliere internethandel worden soms mensen opgelicht, dat is zeker geen fenomeen dat louter in mijn sector voorkomt. Ik krijg natuurlijk wel eens een e-mail van een Afrikaan die me dan valse stukken aanbiedt.
Soms zijn ze zelfs zo doorzichtig dat ze me gewoon scans sturen uit een boek met de vraag of ik dat stuk niet wil kopen. Als je zelfs het raster van het boek ziet weet je dat je je gezond verstand moet gebruiken. Ik herkende het boek zelfs. 

Een van de gevaarlijkste dreigingen op het net is natuurlijk spam. Het ergste is dan nog dat het werkt! Dat gaat dan van valse Viagrapillen over Russische vrouwen tot nagemaakte Rolexhorloges. Er zijn jammer genoeg nog altijd mensen die zich om de tuin laten leiden.
----------------------------------------------------------
Rob Michiels (+32) 0473713668 is student journalist bij de Artevelde Hogeschool in Gent. 

Hij onderzoekt de internet handel in Antiek. Hij is een fan van Ebay, en verkoopt op Inernet via zijn website www.antiquetiles.be